Gıda ve İlaç Sektörü Toz Toplama Sistemleri

Gıda ve ilaç üretiminde açığa çıkan toz, diğer sanayi kollarından iki noktada ayrılır. Toplanan malzeme çoğu zaman ürünün kendisidir ve sistemin her yüzeyi temizlenebilir olmak zorundadır, çünkü aynı hatta farklı ürünler işlenir. Bu nedenle filtre seçimi yalnızca emisyon değil, hijyen ve çapraz bulaşma kontrolü üzerinden yapılır.

Un, nişasta, şeker, süt tozu, laktoz ve mikrokristalin selüloz gibi malzemeler yanıcı toz sınıfına girer. Havada asılı kaldıklarında tutuşma riski taşıdıklarından patlama önleme ekipmanları projeye baştan dâhil edilir. FLTS bu üç başlığı, yani hijyen, çapraz bulaşma ve patlama güvenliğini tek bir tasarımda birleştirir.

Gıda ve İlaç Endüstrisinde Toz Toplama Sistemleri

Gıda sektörü toz toplama sistemleri ile ilaç sektörü toz toplama sistemleri teknik olarak aynı mantıkla kurgulanır, ancak kabul kriterleri farklılaşır. Gıda tarafında alerjen yönetimi ve ürün geri kazanımı öne çıkarken, ilaç tarafında operatör maruziyetinin sınırlandırılması ve temizlik doğrulaması belirleyici olur. Gıda sektörü toz toplama sistemleri çoğu zaman üretim hattının içine, ilaç tarafında ise ayrı bir teknik hacme yerleştirilir.

Ortak nokta temizlenebilirliktir. Gövde iç yüzeyleri pürüzsüz ve çapaksız olmalı, kaynaklar sürekli atılıp taşlanmalı, toz birikebilecek ölü hacimler tasarımdan çıkarılmalıdır. Gıda üretiminde toz toplama hatlarında ürünle temas eden tüm yüzeyler paslanmaz çelikten imal edilir, ilaç üretiminde toz toplama uygulamalarında ise temizlik sonrası kalıntı ölçümü yapılabilecek şekilde sökülebilir bir yapı tercih edilir.

Gıda ve İlaç Üretiminde Toz Oluşan Süreçler

Toz tek bir noktada değil, hammaddenin tesise girişinden paketlemeye kadar uzanan zincirin her halkasında açığa çıkar. Silo dolumu ve pnömatik nakilde silo üstü jet filtre devreye girerken, öğütme ve paketlemede noktasal emiş öne çıkar. Her kademenin toz boyutu, nem içeriği ve maruziyet riski farklıdır.

Gıda üretiminde toz toplama hatlarında tozun büyük bölümü ürünün kendisidir ve çoğu zaman geri kazanılabilir. İlaç üretiminde toz toplama tarafında ise toplanan malzeme genellikle imha edilir, çünkü etkin madde içeren tozun prosese dönmesi kabul edilmez. Bu fark toz tahliye hattının nasıl kurulacağını baştan belirler, çünkü geri kazanım yapılacak hatlarda hava kilidi seçimi ürün korumasına göre yapılır.

Hammadde Aktarma, Öğütme, Karıştırma ve Paketleme Süreçleri

Proses	Açığa çıkan toz	Öne çıkan çözüm
Hammadde boşaltma	Çuval ve big bag açımında yoğun ince toz	Boşaltma istasyonu ve entegre jet filtre
Silo dolum ve taşıma	Pnömatik nakilde yüksek debili toz yükü	Silo üstü jet filtre ve hava kilidi
Öğütme ve eleme	Çok ince, yanıcı sınıfta toz	Antistatik kartuş filtre ve ATEX donanım
Karıştırma ve granülasyon	Ürüne özgü ince toz, çapraz bulaşma riski	Hat bazlı ayrı ünite ve sökülebilir gövde
Tablet basma ve kaplama	Laktoz, nişasta ve kaplama tozu	Makine üstü nokta emiş, gerekirse HEPA kademe
Tartım ve dozajlama	Operatör maruziyeti en yüksek nokta	Negatif basınçlı tartım kabini
Dolum ve paketleme	Makine çevresine saçılan ürün tozu	Nokta emiş ve kolay temizlenen kanal hattı

Bu kademelerin bir kısmı sürekli, bir kısmı ise parti bazlı çalışır. Parti üretiminde aynı hat farklı ürünlere geçtiğinden, filtre ünitesinin ürün değişimi arasında temizlenip doğrulanabilmesi gerekir.

Alerjen içeren hatlar bu nedenle çoğu projede ayrı tutulur. Glutensiz üretim yapan bir tesiste un hattının tozunun başka bir hatta taşınması, filtre tarafında yapılan tek bir ortak bağlantıdan kaynaklanabilir. Aynı risk süt, fındık, soya ve yumurta içeren hatlar için de geçerli olduğundan kanal planı etiket beyanıyla birlikte değerlendirilir.

Gıda ve İlaç Toz Toplama Sistemi Projelendirme ve İmalatı

Projelendirme, hangi hattın hangi ürünü işlediğinin çıkarılmasıyla başlar. Debi ve filtre alanı hesabı bu haritanın üzerine kurulur, çünkü hatların ayrılıp ayrılmayacağı toplam ekipman sayısını doğrudan değiştirir.

İmalatta öne çıkan kriterler şunlardır.

• Malzeme seçimi, ürünle temas eden yüzeylerde paslanmaz çelik kullanılır
• Yüzey kalitesi, iç yüzeyin pürüzsüz ve çapaksız olması toz tutunmasını engeller
• Sökülebilirlik, torba ve kartuş değişimi alet gerektirmeden yapılabilmelidir
• Ölü hacim, toz birikebilecek köşe ve cepler tasarımdan çıkarılır
• Conta uyumu, gıda ve ilaç temasına uygun sertifikalı contalar tercih edilir
• Antistatik yapı, yanıcı toz hatlarında topraklama ve iletken filtre malzemesi kullanılır
• Patlama güvenliği, patlama kapağı ve izolasyon ekipmanları hesaplanan değerlere göre seçilir
• Ürün geri kazanımı, değerli tozun prosese dönüşü planlanıyorsa tahliye hattı buna göre kurulur

Ekipman tarafında ince tozun hâkim olduğu hatlarda jet pulse kartuş filtre tercih edilir, çünkü kompakt gövdede yüksek filtre yüzeyi sağlar ve temizlik için kolay sökülür. Nakil hatlarında silo üstü üniteler, yanıcı toz sınıfındaki tesislerde ise patlama güvenliği ekipmanları aynı hesabın parçası olarak projeye girer.

Filtre malzemesi de ürüne göre seçilir. Gıda toz filtresi uygulamalarında yıkanabilir ve gıda temasına uygun kumaşlar öne çıkarken, ilaç toz toplama filtresi tarafında tek kullanımlık filtre kartuşları ve güvenli değişim yöntemi tercih edilir. Gıda toz toplama filtresi ünitelerinde ayrıca ürünün geri kazanılabilmesi için tahliye hattı ayrı planlanır.

Gıda ve İlaç Toz Toplama Sistemi Fiyatları

Gıda toz filtresi ve ilaç toz toplama ünitelerinde fiyat, aynı debideki standart bir sanayi filtresinden yüksektir. Nedeni paslanmaz imalat, yüzey işlemi ve sökülebilir tasarımın getirdiği ek işçiliktir. Maliyeti belirleyen kalemler toplam hava debisi, hesaplanan filtre alanı ve seçilen gövde malzemesiyle başlar.

Hat sayısı ve ürün çeşitliliği ayrı ünite gerekip gerekmediğini belirler, antistatik filtre malzemesi ile patlama önleme sistemleri yanıcı toz sınıfındaki tesislerde ek kalem oluşturur. İlaç üretimi filtre sistemleri tarafında HEPA son kademe ve containment ihtiyacı varsa bedel yukarı taşınır, gıda üretimi filtre sistemleri tarafında ise ürün geri kazanım hattı benzer bir etki yaratır. Tek bir liste fiyatı verilemediğinden doğru rakam, saha ölçümü ve hat haritası çıkarıldıktan sonra netleşir.

FLTS Gıda ve İlaç Sektörüne Özel Filtre Sistemleri

FLTS, gıda toz toplama filtresi ve ilaç toz toplama filtresi üretiminde mühendislik, imalat, montaj ve devreye alma süreçlerini tek elden yürütür. Gövde imalatı, davlumbaz ve kanal hatları, endüstriyel fanlar ile toz tahliye ekipmanları kendi üretimimizden çıktığı için hijyenik tasarım kararları tedarik zincirine bırakılmaz. Gıda üretimi filtre sistemleri ve ilaç üretimi filtre sistemleri için ayrı imalat ve kabul kriterleri uygulanır.

Çalışma saha ziyaretiyle başlar. Hangi hatta hangi ürünün işlendiği, alerjen ayrımı gerekip gerekmediği ve tozun yanıcı sınıfa girip girmediği belirlenir, ardından tesise özel çözüm teklif aşamasında detaylandırılır. Gıda, içecek ve ilaç sektörlerindeki referanslarımız, aynı yaklaşımın farklı ölçeklerdeki tesislerde uygulanabildiğini gösteriyor.

Gıda ve İlaç Toz Toplama Sistemleri Hakkında Sıkça Sorulan Sorular