Salyangoz Fan

Salyangoz Fan Nedir?

Salyangoz fan, gövdeye merkezden giren havayı çark kanatlarıyla savurup spiral kesit boyunca çıkışa yönlendiren bir makinedir. Hava bu süreçte doksan derece yön değiştirir ve basınç kazanır.

Endüstriyel salyangoz fan ifadesi santrifüj ailesinin tamamını kapsar, çünkü bu gruptaki her fanın gövdesi salyangoz formundadır. Sektörde salyangoz tip fan ve salyangoz tipi fan adlandırmaları da aynı ekipmanı tanımlar, salyangoz tip fan ifadesi özellikle saha konuşmalarında sık kullanılır.

Salyangoz Fan Çalışma Prensibi

Motor mili çarkı döndürür, dönen salyangoz fan pervanesi merkezdeki havayı kanat uçlarına fırlatır. Merkezkaç kuvveti sayesinde hava hem hızlanır hem sıkışır.

Spiral gövde bu noktada devreye girer. Kesit çıkışa doğru genişlediği için hava hızı düşer ve kaybedilen hız statik basınca dönüşür. Salyangoz fan pervanesi ile gövde arasındaki boşluk bu dönüşümün verimini doğrudan belirler.

Salyangoz Fan Çeşitleri

Salyangoz fan çeşitleri ürettikleri basınca ve kanat biçimine göre ayrılır. Aşağıdaki tablo kanat tiplerini karşılaştırır.

Mini salyangoz fan ve küçük salyangoz fan modelleri de aynı mantıkla üretilir, aralarındaki tek fark gövde ölçüsü ve motor gücüdür. Salyangoz fan çeşitleri içinde seçim yapılırken önce havanın temizliği, sonra basınç ihtiyacı değerlendirilir.

Alçak Basınçlı Salyangoz Fanlar

Alçak basınçlı modeller kısa kanal hatlarında ve ortam havalandırmasında kullanılır. Direncin düşük olduğu yerlerde yüksek debiyi ekonomik biçimde karşılar.

Atölye içi genel havalandırma, duman tahliyesi ve kısa transfer hatları bu grubun tipik kullanım alanıdır.

Orta Basınçlı Salyangoz Fanlar

Orta basınç grubu kanal hattı uzadığında ve dirsek sayısı arttığında devreye girer. Filtresiz ama dolambaçlı hatlarda en sık tercih edilen sınıftır.

Boyahane emiş hatları, kurutma kabinleri ve gıda tesislerindeki taşıma hatları bu gruptan beslenir.

Yüksek Basınçlı Salyangoz Fanlar

Yüksek basınçlı modeller dar kanatlı çarkla üretilir ve en zorlu dirençleri yener. Filtre ünitesine bağlı toz toplama hatlarının standart çözümüdür.

Filtre kirlendikçe direnç arttığı için bu gruptaki fanlar kirli filtre değerine göre seçilir. Aksi hâlde sistem birkaç hafta sonra emiş kaybeder.

Geriye Eğimli Kanatlı Salyangoz Fanlar

Geriye eğimli kanat, dönüş yönünün tersine bakan yapısıyla en yüksek verimi üretir. Aynı debi için daha az enerji harcadığından uzun süre çalışan hatlarda tercih edilir.

Kanat üzerinde toz birikmeye başladığında verim düşer, bu yüzden bu tip temiz ya da filtrelenmiş havada kullanılır.

Öne Eğimli Kanatlı Salyangoz Fanlar

Öne eğimli kanat sayısı fazladır ve çark düşük devirde çalışır. Düşük devir doğrudan düşük gürültü anlamına geldiği için sessiz salyangoz fan arayan uygulamaların karşılığı bu tiptir.

Ofis, mağaza ve hastane gibi ses sınırı olan yerlerde sessiz salyangoz fan tercih edilir. Verimi geriye eğimli tipten düşüktür, bu nedenle uzun süreli ağır hizmette kullanılmaz.

Salyangoz Fanın Teknik Özellikleri Nelerdir?

Salyangoz fan özellikleri debi, statik basınç, devir, motor gücü ve gövde malzemesi başlıkları altında toplanır. Bu değerler birbirine bağlıdır, biri değiştiğinde diğerleri de yeniden hesaplanır.

Salyangoz fan ölçüleri çark çapı üzerinden tanımlanır, emiş ile basma ağzı kesitleri de bu çapa göre belirlenir. Standart salyangoz fan ölçüleri dışında kalan hatlarda gövde özel üretilir. Küçük salyangoz fan modellerinde çark çapı küçüldüğü için aynı debide devir yükselir. Salyangoz fan motoru seçilirken debi ile basıncın çarpımı fan verimine bölünür, salyangoz fan özellikleri arasında maliyeti en çok etkileyen kalem de bu motor gücüdür.

Salyangoz Fan Kullanım Alanları

Salyangoz fan, havanın dirençle taşındığı her hatta görev alır. Salyangoz havalandırma çözümleri özellikle kapalı üretim alanlarında ortam havasını yenilemek için kurulur.

Dökümhane, çimento, ahşap işleme, gıda, kimya ve metal işleme tesisleri endüstriyel salyangoz fan kullanımının en yoğun olduğu alanlardır. Fabrika havalandırma sistemleri içinde salyangoz havalandırma üniteleri ana ekipman olarak konumlanır, mini salyangoz fan modelleri ise tekil makine emişlerinde kullanılır.

Toz Emme Sistemlerinde Salyangoz Fan Kullanımı

Salyangoz fan toz emici hatların kalbini oluşturur, çünkü negatif basıncı üreten ekipman odur. Fan olmadan hiçbir emiş ağzı toz çekmez.

Fan çoğunlukla filtre ünitesinden sonra konumlandırılır ve çarka temizlenmiş hava gelir. Tozun fandan geçmesi gereken durumlarda ise radyal salyangoz fan kullanılır, düz kanatlı yapısı aşındırıcı tozu üzerinde biriktirmez. Jet Pulse Torbalı Filtre hatlarında salyangoz fan toz emici görevini filtre sonrası konumdan yürütür, aşındırıcı tozda ise radyal salyangoz fan öncesine ön tutucu siklon eklenir.

Salyangoz Fan Seçimi Nasıl Yapılır?

Salyangoz fan seçimi debi ve statik basınç değerlerinin birlikte belirlenmesiyle başlar. Tek başına yüksek debi uzun hatlarda yeterli olmaz.

İkinci adım havanın karakteridir. Temiz havada geriye eğimli kanat, tozlu havada düz radyal kanat, ses sınırı olan yerlerde ise öne eğimli kanat öne çıkar. Salyangoz fan seçimi sırasında çalışma sıcaklığı ve patlayıcılık sınıfı da gövde malzemesini belirler.

Salyangoz Fan Hesabı

Salyangoz fan hesabı emiş noktalarının toplam debisiyle başlar, ardından kanal hattının basınç kaybı eklenir. Dirsek, daralma ve filtre direnci bu toplamın içine girer.

Bulunan iki değer fan eğrisi üzerinde işaretlenir ve sistem direnç eğrisiyle kesiştiği nokta gerçek çalışma noktasını verir. Salyangoz fan hesabı tamamlandığında motor gücü de otomatik olarak ortaya çıkar.

Salyangoz Fan Tasarımı ve İmalatı

Salyangoz fan tasarımı tesiste yapılan ölçümle başlar. Hava sıcaklığı, toz yoğunluğu, nem ve kimyasal içerik belirlenmeden doğru çark ve gövde seçilemez.

Salyangoz fan yapımı aşamasında çark biçimi, gövde sac kalınlığı ve malzeme birlikte kararlaştırılır. Normal koşullarda siyah sac, korozyon riskinde paslanmaz çelik, dış ortamda galvanizli sac kullanılır. Salyangoz fan tasarımı bu malzeme kararıyla birlikte kesinleşir. Üretim sonrası çarka dinamik balans uygulanır, salyangoz fan yapımı bu adım atlandığında rulman ömrü belirgin biçimde kısalır. Salyangoz fan üreticileri arasında seçim yaparken balans raporunun istenmesi bu yüzden önemlidir, salyangoz fan imalatı yapan her atölye bu ölçümü sunamaz.

Salyangoz Fan Fiyatları

Salyangoz fan fiyatları hazır bir liste üzerinden verilmez, her ünite projeye göre fiyatlanır. Aynı durum salyangoz tipi fan fiyatları için de geçerlidir. Debi, basınç, motor gücü, gövde malzemesi ve tahrik biçimi salyangoz fan fiyatları içindeki ana kalemlerdir.

Paslanmaz gövdeli ve patlayıcı ortama uygun motorlu modellerde salyangoz tipi fan fiyatları üst banda çıkar. Enerji gideri de aynı ölçüde belirleyicidir, günün büyük bölümünde çalışan bir ünitede verimli çark ilk yatırımdaki farkı birkaç yılda kapatır. Birbirine yakın görünen iki teklif arasındaki fark genellikle sac kalınlığında ve motor verim sınıfında gizlidir. Salyangoz fan üreticileri karşılaştırılırken bu iki kalem teknik veri sayfasından ayrıca sorulmalıdır. Projenize özel teklif formumuzu doldurarak fiyat alabilirsiniz.

Salyangoz Fan Montajında Nelere Dikkat Edilmelidir?

Salyangoz fan montajı titreşimin yapıya aktarılmasını önleyecek biçimde yapılır. Ünite takoz üzerine oturtulur ve kanala esnek körükle bağlanır.

Emiş ve basma ağızlarına düz kanal mesafesi bırakılması da atlanmamalıdır. Fana dirsekle giren hava akışı bozar ve debiyi düşürür. Salyangoz fan montajı sonrası dönüş yönü mutlaka kontrol edilir, ters dönen bir çark hava bastırır ancak debinin yalnızca küçük bir bölümünü verir. Endüstriyel fanlar grubundaki diğer tiplerde de aynı kontroller geçerlidir.

Salyangoz Fanlar Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Salyangoz fan seçerken debi ve basınç neden önemlidir?

Debi taşınan hava miktarını, basınç ise kanal direncini yenme gücünü gösterir. Aynı debiyi veren iki fan farklı basınç değerlerine sahipse sahada tamamen farklı sonuç üretir.

Salyangoz fan motor gücü nasıl belirlenir?

Motor gücü debi ile statik basıncın çarpılıp fan verimine bölünmesiyle bulunur. Salyangoz fan motoru seçilirken ortam koşuluna göre koruma sınıfı ve gerekiyorsa ex-proof özellik de eklenir.

Salyangoz fan hangi yöne döner?

Çark, gövdedeki spiralin açılma yönünde döner ve bu yön gövde üzerindeki okla belirtilir. Ters bağlanan bir fan hava üfler ancak debisi beklenenin çok altında kalır.

Endüstriyel salyangoz fanlarda bakım ne sıklıkla yapılmalıdır?

Çark temizliği ve rulman kontrolü üç ayda bir, kayış gerginliği ile motor akımı ölçümü ise ayda bir yapılmalıdır. Aşındırıcı ve yoğun toz taşıyan hatlarda bu aralıklar yarıya kadar kısaltılır.