Alevsiz Tahliye Bacası

Alevsiz Patlama Tahliyesi Neden Gerekir?

Yanıcı toz taşıyan bir ekipman patlama kapağıyla korunduğunda, tutuşma anında kapak açılır ve basınç dışarı çıkar. Basınçla birlikte alev topu, yanan toz ve sıcak gaz da kapağın önüne savrulur. Ekipman açık alandaysa bu durum tahliye bölgesi boş bırakılarak yönetilir.

Proses ekipmanlarının çoğu ise bina içinde durur. Kapağın önünde çalışanlar, yürüyüş yolları, başka makineler ve yanıcı malzeme bulunur. Kapağı dışarıya bağlamak için uzun bir tahliye kanalı gerekir; kanal hem pahalıdır hem de tahliye verimini düşürür. Bazı tesislerde ekipmanı dış duvara taşımak da mümkün değildir.

Alevsiz tahliye bacası bu sorunu çözer. Basıncın çıkmasına izin verir, alevi ve sıcak gazı cihazın içinde söndürür. Ekipman bulunduğu yerde kalır, kanal gerekmez ve patlama sırasında alev çalışma alanına ulaşmaz.

Alevsiz Tahliye Bacası Nasıl Çalışır?

Cihaz iki ana parçadan oluşur: patlama kapağı ve onu çevreleyen alev sönümlendirici. Çalışma sırası şöyledir:

1. Tutuşma: Kapalı gövde içindeki toz bulutu tutuşur, basınç hızla yükselir.
2. Açılma: Patlama kapağı ayarlandığı basınçta açılır ve gövdedeki basıncı tahliye etmeye başlar.
3. Sönümleme: Yanan toz, alev ve sıcak gazlar açılan kapaktan sönümlendiriciye girer. Paslanmaz çelik ağ katmanları ısıyı emer, alevi söndürür ve yanmanın zincirleme ilerlemesini keser.
4. Tahliye: Soğumuş gaz cihazın dış yüzeyinden çevreye çıkar. Alev cihazın içinde kalır.

Çelik ağ bir ısı emici gibi çalışır. Alevin sıcaklığı ağdan geçerken tutuşma sıcaklığının altına düşer. Bu nedenle cihazın dışında alev görülmez; çevrede yalnız sınırlı bir basınç ve sıcaklık artışı oluşur. İsteğe bağlı açılma sensörü, kapak açıldığı anda sinyal vererek fanın ve besleme ekipmanının durdurulmasını sağlar.

Alevsiz Tahliye Bacasının Bileşenleri

• Patlama kapağı (panel): Ekipmanın dayanımına göre seçilen basınçta açılan, tek kullanımlık eleman. Ayrıntılar için patlama kapağı sayfasına bakabilirsiniz.
• Alev sönümlendirici: Metal bir çerçeveyle desteklenen çok katmanlı paslanmaz çelik ağ. Alevi söndüren ve gazı soğutan asıl bölüm.
• Taşıyıcı gövde ve flanş: Cihazı ekipmanın tahliye ağzına bağlar ve tahliye anındaki kuvveti taşır.
• Conta ve halka malzemesi: Ekipmanla cihaz arasında sızdırmazlık sağlar; uygulamaya göre farklı malzemelerle seçilebilir.
• Açılma sensörü (isteğe bağlı): Kapağın açıldığını kumanda panosuna bildirir.

Farklı proses koşulları için farklı malzeme kombinasyonları mevcuttur. Vakum altında çalışan hatlarda kapağın vakum dayanımı ayrıca sorulur.

Klasik Tahliye ile Alevsiz Tahliyenin Karşılaştırması

Patlama kapağı ya açık alana, ya bir kanalla dışarıya, ya da alevsiz tahliye bacasıyla bina içine tahliye edilir. Seçim, ekipmanın konumuna ve çevresindeki riske göre yapılır.

Alevsiz tahliyede çelik ağ gaz akışına direnç oluşturduğu için tahliye verimi açık tahliyeye göre düşer. Bu yüzden gereken tahliye alanı hesabı cihazın verim değeriyle düzeltilir. Hesap, cihazın üretici verisi ve tozun laboratuvar sonuçlarıyla yapılır.

Alevsiz Tahliye Bacası Seçiminde Dikkat Edilmesi Gerekenler

• Ekipman hacmi ve dayanımı: Tahliye alanı ve kapağın açılma basıncı bu iki değere göre hesaplanır.
• Toz cinsi ve patlama sınıfı: Laboratuvar verisi hesabın temel girdisidir.
• Metal tozları: Alüminyum gibi tozlarda cihazın uygunluğu üretici verisiyle ayrıca doğrulanır.
• Zehirli ya da kimyasal tozlar: Tahliye sırasında bir miktar toz ve gaz çevreye çıkar; bu tozlarda başka koruma yöntemleri değerlendirilir.
• Çevredeki boş alan: Cihazın çevresinde üreticinin belirttiği güvenlik mesafesi bırakılır, yanıcı malzeme tutulmaz.
• Çalışma sıcaklığı ve vakum: Kapak ve conta malzemesi buna göre seçilir.
• Belgelendirme: Cihaz ATEX kapsamında koruyucu sistemdir; uygunluk beyanı ve kullanım kılavuzu ürünle birlikte istenir.

Toz toplama tarafında da riskler birlikte ele alınır. Örneğin bina içindeki bir jet pulse torbalı filtre alevsiz tahliyeyle korunurken, fan tarafında patlayıcı ortama uygun bir ATEX exproof fan kullanılması gerekebilir.

Montaj ve Bakım

Cihaz, ekipmanın tahliye ağzına flanşla bağlanır. Montajda kapağın yönü, conta oturması ve cıvata sıkma değerleri üretici talimatına göre uygulanır. Taşıyıcı yapı, tahliye anında oluşan tepki kuvvetini karşılayacak biçimde kontrol edilir.

Hareketli parçası olmadığı için bakım ihtiyacı düşüktür. Periyodik kontrolde şunlara bakılır:

• Çelik ağ yüzeyinde toz, yağ ya da boya birikmesi
• Kapakta korozyon, darbe ya da deformasyon
• Conta ve flanş bağlantısında sızıntı
• Cihazın çevresine sonradan malzeme ya da ekipman konup konmadığı
• Açılma sensörünün sinyal verip vermediği

Bir patlamadan sonra patlama kapağı yenilenir. Alev sönümlendirici üretici talimatına göre incelenir; hasar ya da tıkanma varsa değiştirilir. Tutuşmanın nedeni araştırılmadan hat yeniden çalıştırılmaz.

Alevsiz Tahliye Bacası Fiyatını Belirleyen Etkenler

Cihazın bedeli ekipmana göre değişir; hazır fiyat listesi verilmez. Başlıca etkenler şunlardır:

• Korunacak ekipmanın hacmi ve gereken tahliye alanı
• Cihaz ölçüsü ve adedi
• Kapak ve conta malzemesi, vakum dayanımı ihtiyacı
• Açılma sensörü ve kumanda bağlantısı
• Belgelendirme kapsamı

Alevsiz tahliye bacası, tek başına bakıldığında klasik patlama kapağından pahalıdır. Ancak uzun tahliye kanalı, kanal taşıyıcısı ve ekipmanı dış duvara taşıma maliyeti hesaba katıldığında çoğu iç mekân uygulamasında daha ekonomik sonuç verir. Ekipman bilgileriyle teklif formunu doldurduğunuzda tesisinize uygun cihaz ve fiyat hazırlanır.