Sulu Filtre

Sulu Filtre Nedir?

Sulu filtre, havadaki toz ve partikülü bir filtre yüzeyinde değil su içinde tutan ıslak tip toz toplama sistemidir. Kirli hava, ünitenin içinde oluşturulan su türbülansından geçirilir. Partikül su damlacıklarıyla temas eder, ağırlaşır ve haznenin dibine çöker. Temizlenen hava fan üzerinden dışarı atılır.

Islak yıkayıcılar ailesinde farklı yapılar bulunur. FLTS’nin imal ettiği sulu filtrede su türbülansı fanın emişiyle oluşur. Bunker altındaki hazne hem suyu taşır hem çöken partikülü toplar. Harici devir daim pompası, ayrı su tankı ve çökeltme havuzu kullanılmaz.

Sistemin varlık nedeni, kuru filtrenin yetersiz ya da riskli kaldığı uygulamalardır. Yağlı, nemli ya da yapışkan partikül torba ve kartuş yüzeyini kısa sürede kapatır. Kıvılcım ve yanıcı partikül ise kuru filtrede yangın riski oluşturur. Sulu filtrede partikül suyun içinde bağlandığı için bu iki sorun birlikte azalır.

Sulu Filtre Nasıl Çalışır?

Çalışma üç adımda özetlenir: emiş, yıkama ve çöktürme. Üç adım aynı gövdede, fan çalıştığı sürece kesintisiz devam eder.

Emiş ve su türbülansı

Fan çalıştığında kirli hava kanal üzerinden ünitenin giriş bölümüne çekilir. Hava, su yüzeyine yakın konumlanan yıkayıcı hücreye yönlendirilir. Hücredeki paslanmaz seperatör yapısı, havanın hızıyla suyu sürükleyerek yoğun bir su ve hava karışımı, yani türbülans oluşturur. Su seviyesi doğru tutulduğunda bu türbülans hücrenin tamamında düzenli oluşur.

Yıkama ve partikül tutma

Hava türbülansın içinden geçerken taşıdığı partikül su damlacıklarına çarpar ve ıslanır. Islanan partikül ağırlaşır ve havayla birlikte yukarı taşınamaz. Boya, sır ve cila zerrecikleri gibi yapışkan partikül de bu aşamada su içinde bağlanır ve yüzeylere yapışma özelliğini büyük ölçüde kaybeder.

Çöktürme ve temiz hava çıkışı

Islanan partikül, bunker altındaki su haznesinde dibe çöker ve çamur olarak birikir. Yıkanan hava hücreden çıkarak yön değiştirir, taşıdığı su damlacıkları bu sırada geri hazneye düşer. Temiz hava fan üzerinden bacaya verilir. Çamur, haznenin dibinden periyodik olarak alınır.

Pompasız yapının işletmeye etkisi bakım tarafında görülür. Klasik su yıkamalı sistemlerde arızaların büyük kısmı pompa, fıskiye ve meme tıkanmasından kaynaklanır. Bu ekipmanlar olmadığında tıkanacak ve aşınacak parça sayısı azalır, ünite daha az duruşla çalışır.

Sulu Filtre Sisteminin Bileşenleri

Sulu filtre tek gövdeli bir ünite olarak imal edilir, ancak performansı birlikte çalışan parçaların doğru seçilmesine bağlıdır.

• Gövde ve su haznesi: Bunker altındaki hazne suyu taşır ve çöken çamuru toplar. Gövde sürekli ıslak çalıştığı için korozyona dayanıklı malzemeyle imal edilir.
• Yıkayıcı hücre ve seperatör: Su türbülansının oluştuğu bölümdür, paslanmaz seperatörlerle donatılır.
• Emiş fanı: Hem havayı taşır hem türbülansı oluşturur. Debisi ve basıncı hücre direncine göre seçilir. Bu tür hatlarda çoğunlukla radyal fan kullanılır.
• Çamur boşaltma ağzı: Haznenin dibinde biriken çamurun alınması için kullanılır.
• Su seviyesi kontrolü: Türbülansın düzenli oluşması için seviyenin izlenmesini ve tamamlanmasını sağlar.
• Kumanda panosu: Fanı, seviye kontrolünü ve alarmları yönetir, makineyle senkron çalışır.

Sulu Filtre Teknik Özellikleri

Sulu filtrenin boyutu ve fan seçimi aynı veriden çıkar. Aşağıdaki tablo teklifte belirlenen teknik başlıkları ve bunların neye göre seçildiğini gösterir.

Tablodaki değerlerden su seviyesi işletmede en çok dikkat isteyendir. Seviye düştüğünde türbülans zayıflar ve tutma verimi düşer. Seviye fazla yükseldiğinde ise hücre direnci artar, fanın çektiği debi azalır ve su damlacıkları çıkışa taşınabilir.

Kuru Filtre mi, Sulu Filtre mi?

Toz kuru, yanıcı olmayan ve akışkan yapıdaysa jet pulse torbalı filtre ya da jet pulse kartuş filtre gibi kuru sistemler daha uygundur. Bu sistemlerde tutulan toz kuru alınır, atık su oluşmaz. Sulu filtre ise kuru sistemin sınırına gelindiği durumlarda devreye girer.

Sulu filtrenin öne çıktığı durumlar şunlardır:

• Solvent ya da yağ bazlı, yanıcı ve parlayıcı boya partikülü
• Metalize kaplamada çıkan yanıcı metal partikülü
• Kıvılcım taşıyan taşlama ve kaynak tozu
• Sır ve cila gibi filtre yüzeyine yapışan zerrecikler
• Tel ve metal bant şekillendirmede çıkan yağlı ya da buharlı gaz

Sulu filtrenin de sınırları vardır. Tutulan partikül çamur olarak alınır ve tesisin atık uygulamasına göre bertaraf edilmesi gerekir. Su sürekli buharlaştığı ve çamurla birlikte eksildiği için seviyenin takip edilmesi şarttır. Çok ince ve kuru tozda ise kuru filtrenin yüzey filtrasyonu daha kararlı bir çıkış değeri verir. Bu nedenle iki sistem birbirinin yerine değil, farklı koşulların çözümü olarak değerlendirilir.

Havadaki kirletici ağırlıklı olarak yağ sisi ise sulu filtre yerine yağ tutucu filtre daha uygun olabilir. Yağ suda çözünmediği için hazne yüzeyinde birikir ve suyun daha sık yenilenmesini gerektirir. Karar, havanın taşıdığı partikülün yapısına bakılarak verilir.

Sulu Filtre Seçiminde Nelere Dikkat Edilmelidir?

Sulu filtre seçiminde ilk soru, havanın neyi taşıdığıdır. Partikülün yapısı hem hücre tasarımını hem gövde malzemesini hem de bakım planını değiştirir.

• Partikül yükü: Günlük boya ya da toz miktarı hazne hacmini ve çamur alma sıklığını belirler.
• Kimyasal yapı: Asidik ya da aşındırıcı bileşen varsa gövde ve seperatör malzemesi buna göre seçilir.
• Gaz sıcaklığı: Sıcak gazda buharlaşma artar, su kaybı ve seviye kontrolü ayrıca hesaplanır.
• Ortam: Dış ortama konan ünitelerde kışın donma riski değerlendirilir.
• Atık su: Çamurun ve suyun tesisin atık uygulamasına göre nasıl bertaraf edileceği baştan planlanır.
• Kabinle uyum: Yaş boya hattında ünite boya kabiniyle birlikte tasarlanır, gerekirse su perdeli yaş boya kabini çıkışına ikinci kademe olarak eklenir.

Sulu Filtre Projelendirme ve İmalat Süreci

Projelendirme hattın incelenmesiyle başlar. Partikülün kaynağı olan proses, emiş noktalarının sayısı ve ölçüsü, kullanılan boya ya da kimyasalın tipi, gaz sıcaklığı ve ünitenin konacağı alan kaydedilir. Bu verilerden debi, hücre ölçüsü ve hazne hacmi hesaplanır, fan seçimi yapılır.

Mevcut bir hatta, daha önce denenmiş ve verim alınamamış bir su yıkamalı sistemin yerine kurulum yapılacaksa eski sistemin sorunları da kayda alınır. Pompa arızası, meme tıkanması, çamurun havuzda taşması ya da bacadan su damlası çıkması gibi şikâyetler yeni ünitenin hücre ve hazne tasarımına doğrudan girdi olur. Mevcut kanal ve fan yeniden kullanılacaksa debi ve basınç değerleri sahada ölçülür.

İmalatta gövdenin su sızdırmazlığı ayrıca kontrol edilir, çünkü hazne sürekli dolu çalışır. Kaynak dikişleri ve çamur boşaltma ağzı bu kontrolün ana noktalarıdır. Seperatör yapısı paslanmaz malzemeden imal edilir.

Kumanda panosu, sulu filtrenin hizmet vereceği makine ya da istasyonla senkron çalışması için otomasyon ekibi tarafından projeye özel tasarlanır. Uzaktan start ve stop, çalışma, durum ve alarm sinyalleri işletmeye kuru kontak olarak verilir. Böylece ünite uzaktan kumanda edilir ve izlenir.

Sulu Filtre Montajı ve Bakımı

Montajda ünite, dolu haznenin ağırlığını taşıyabilecek düz bir zemine oturtulur. Kanal güzergâhı kısa ve az dirsekli kurulur. Çamur boşaltma ağzının önünde boşaltma için erişim payı bırakılır. Devreye almada hazne çalışma seviyesine kadar doldurulur, fan çalıştırılır ve türbülansın hücrenin tamamında oluştuğu gözle kontrol edilir.

Bakım, kuru filtreye göre farklı bir düzen ister. Filtre elemanı değiştirilmez, bunun yerine su ve çamur yönetilir:

• Su seviyesi her vardiya başında kontrol edilir, buharlaşma ve çamurla eksilen su tamamlanır.
• Haznede biriken çamur, partikül yüküne göre belirlenen aralıklarla alınır.
• Su, partikül yükü arttığında tamamen boşaltılıp yenilenir.
• Seperatör yüzeyleri ve hücre girişi, yapışkan birikime karşı periyodik olarak kontrol edilir.
• Fan rulmanı ve titreşimi izlenir, gövdenin ıslak bölgelerinde korozyon kontrolü yapılır.

Bu adımlardan en sık ihmal edileni çamur alma sıklığıdır. Dipte biriken çamur hazne hacmini azaltır, türbülansı zayıflatır ve verimi düşürür. Sorun genellikle bacadan çıkan havada boya ya da toz izinin artmasıyla fark edilir.

Sulu Filtre Fiyatlarını Belirleyen Etkenler

Sulu filtre fiyatları tek bir liste üzerinden verilmez, her ünite bağlanacağı hatta göre boyutlandırılır. Fiyatı belirleyen başlıca kalemler hava debisi ve buna bağlı hücre ölçüsü, hazne hacmi, gövde ve seperatör malzemesi, fan gücü, kumanda panosunun kapsamı ile kanal ve montaj işleridir.

İşletme maliyeti tarafında fan enerjisi, eksilen suyun tamamlanması, çamurun bertarafı ve suyun yenilenme sıklığı hesaba katılır. Harici pompa ve çökeltme havuzu bulunmadığı için bu ekipmanların enerji ve bakım gideri oluşmaz. Karşılaştırma yapılırken kuru filtrenin sarf gideri ile sulu filtrenin su ve çamur yönetimi gideri birlikte değerlendirilir.