
Radyal Fan
5 Ekim 2026
ATEX Fan
5 Ekim 2026Salyangoz Fan
Salyangoz fan, spiral biçimli gövdesi nedeniyle bu adı alan ve yüksek basınç üreten santrifüj fan tipidir. Hava gövdeye merkezden girer, çarkla dışa savrulur ve spiral kesit boyunca basınç kazanarak çıkar. Uzun kanal hatlarında ve filtreye bağlı sistemlerde ihtiyaç duyulan direnci bu fan karşılar. Kanat biçimi değiştirilerek temiz havaya, tozlu havaya ya da sessiz çalışmaya uygun hâle getirilir.
Toz toplama, duman tahliyesi ve proses havalandırması yapılan dökümhane, ahşap, metal işleme ve gıda tesislerinde zayıf emiş çoğu zaman yetersiz basınçtan kaynaklanır. Salyangoz fan, kirli filtre direncini de hesaba katarak bu sorunu giderir. FLTS, salyangoz fanları debi, basınç ve havanın karakterine göre ölçüye özel üretir.
- Geriye eğik, öne eğik ya da düz radyal kanat
- Alçak, orta ve yüksek basınç grupları
- Kirli filtre değerine göre fan hesabı
- Dinamik balanslı çark, projeye özel gövde
Salyangoz Fan Nedir?
Salyangoz fan, gövdeye merkezden giren havayı çark kanatlarıyla savurup spiral kesit boyunca çıkışa yönlendiren santrifüj fandır. Hava bu süreçte doksan derece yön değiştirir ve basınç kazanır. Adını salyangoz kabuğunu andıran spiral gövdesinden alır.
Endüstriyel salyangoz fan ifadesi santrifüj ailesinin tamamını kapsar, çünkü bu gruptaki fanların gövdesi salyangoz formundadır. Sektörde salyangoz tip fan, salyangoz tipi fan ve sanayi tipi salyangoz fan adlandırmaları da aynı ekipmanı tanımlar. Aradaki fark adda değil, çarkın kanat biçiminde ve gövdenin ölçüsündedir.
Salyangoz Fan Nasıl Çalışır?
Motor mili çarkı döndürür. Dönen çark, merkezdeki havayı kanat uçlarına fırlatır. Merkezkaç kuvveti sayesinde hava hem hızlanır hem sıkışır.
Spiral gövde bu noktada devreye girer. Kesit çıkışa doğru genişlediği için hava hızı düşer ve kaybedilen hız statik basınca dönüşür. Çark ile gövde dili arasındaki boşluk bu dönüşümün verimini doğrudan belirler. Boşluk fazla olursa hava gövde içinde döner ve verim düşer, az olursa gürültü artar.
Çark, gövdedeki spiralin açılma yönünde döner. Bu yön gövde üzerindeki okla gösterilir. Ters bağlanan bir fan yine hava basar, ancak debinin yalnızca küçük bir bölümünü verir. Bu yüzden devreye almada ilk kontrol dönüş yönüdür.
Salyangoz Fan Çeşitleri
Salyangoz fan çeşitleri kanat biçimine ve ürettikleri basınca göre ayrılır. Kanat biçimi fanın verimini, gürültüsünü ve hangi havada çalışabileceğini belirler. Aşağıdaki tablo kanat tiplerini karşılaştırır.
| Kanat tipi | Verim | Gürültü | Uygun olduğu hava |
|---|---|---|---|
| Geriye eğimli | Yüksek | Düşük | Temiz ya da filtrelenmiş hava |
| Öne eğimli (sık kanatlı) | Orta | En düşük | Temiz hava, düşük ve orta basınç |
| Düz radyal | Orta | Yüksek | Aşındırıcı, yapışkan ve lifli toz |
Geriye Eğimli Kanatlı Salyangoz Fanlar
Geriye eğimli kanat, dönüş yönünün tersine bakar ve verimi yüksektir. Aynı debi için daha az enerji harcadığından uzun süre çalışan hatlarda tercih edilir. Kanat üzerinde toz birikmeye başladığında verim düşer. Bu yüzden temiz ya da filtre sonrası havada kullanılır.
Öne Eğimli Kanatlı Salyangoz Fanlar
Öne eğimli çarkta kanat sayısı fazladır ve çark düşük devirde çalışır. Düşük devir düşük gürültü demektir. Sessiz salyangoz fan arayan uygulamaların karşılığı bu tiptir. Ofis, mağaza ve ses sınırı olan üretim alanlarında kullanılır. Verimi geriye eğimli tipten düşüktür, bu nedenle ağır ve sürekli hizmette tercih edilmez.
Düz Radyal Kanatlı Salyangoz Fanlar
Düz kanatlı çark tozu üzerinde biriktirmez. Tozun fandan geçmesi gereken hatlarda bu tip kullanılır. Verimi bir miktar düşüktür, karşılığında tıkanmadan çalışır. Ayrıntılar radyal fan sayfasında anlatılır.
Basınca Göre Salyangoz Fan Grupları
- Alçak basınçlı modeller: kısa kanal hatları, atölye içi genel havalandırma ve duman tahliyesi için kullanılır.
- Orta basınçlı modeller: kanal uzadığında ve dirsek sayısı arttığında devreye girer; boyahane emişi, kurutma kabini ve taşıma hatlarında yaygındır.
- Yüksek basınçlı modeller: dar kanatlı çarkla üretilir; filtre ünitesine bağlı toz toplama hatlarının standart çözümüdür.
Mini salyangoz fan ve küçük salyangoz fan modelleri de aynı mantıkla üretilir. Aralarındaki fark gövde ölçüsü ve motor gücüdür. Bu modeller tekil makine emişlerinde kullanılır.
Salyangoz Fanın Teknik Özellikleri
Salyangoz fan özellikleri debi, statik basınç, devir, motor gücü, gövde malzemesi ve tahrik biçimi başlıkları altında toplanır. Bu değerler birbirine bağlıdır. Biri değiştiğinde diğerleri de yeniden hesaplanır.
| Teknik başlık | Ne ifade eder | Neye göre belirlenir |
|---|---|---|
| Çark çapı | Fanın ölçü sınıfı | Debi ve basınç hedefi |
| Emiş ve basma ağzı | Kanal bağlantı kesitleri | Çark çapı ve kanal ölçüsü |
| Devir | Çarkın dakikadaki dönüş sayısı | Çark çapı, debi ve basınç |
| Motor gücü | Çarkı döndürmek için gereken güç | Debi, statik basınç ve fan verimi |
| Gövde malzemesi | Korozyon ve aşınma dayanımı | Havanın sıcaklığı, nemi ve kimyasal içeriği |
| Tahrik biçimi | Motorun çarka bağlanma yöntemi | Devir ayarı ihtiyacı ve bakım tercihi |
Salyangoz fan ölçüleri çark çapı üzerinden tanımlanır. Standart ölçülerin dışında kalan hatlarda gövde özel üretilir. Küçük çaplı modellerde aynı debi için devir yükselir. Motor gücü, maliyeti en çok etkileyen kalemdir.
Toz Toplama Hatlarında Salyangoz Fan
Salyangoz fan, toz emme hatlarında negatif basıncı üreten ekipmandır. Fan olmadan hiçbir emiş ağzı toz çekmez. Fanın hattaki konumu, çark tipini ve ömrünü doğrudan belirler.
Fan çoğunlukla filtre ünitesinden sonra konumlandırılır ve çarka temizlenmiş hava gelir. Jet pulse torbalı filtre hatlarında bu dizilim yaygındır ve geriye eğimli yüksek verimli çark kullanılabilir. Tozun fandan geçmesi gereken durumlarda düz radyal kanatlı salyangoz fan seçilir. Aşındırıcı ve iri partikülde bu fanın önüne ön tutucu siklon eklenir.
Ortam havasını yenilemek için kurulan salyangoz havalandırma üniteleri, fabrika havalandırma sistemleri içinde ana ekipman olarak konumlanır. Bu hatlarda basınç ihtiyacı düşüktür ve alçak basınçlı modeller yeterli olur.
Salyangoz Fan Seçimi Nasıl Yapılır?
Salyangoz fan seçimi debi ve statik basınç değerlerinin birlikte belirlenmesiyle başlar. Tek başına yüksek debi uzun hatlarda yeterli olmaz. İkinci adım havanın karakteridir. Temiz havada geriye eğimli kanat, tozlu havada düz radyal kanat, ses sınırı olan yerlerde öne eğimli kanat öne çıkar.
- Toplam debi ve emiş noktası sayısı belirlenir.
- Kanal hattının ve filtrenin basınç kaybı hesaplanır.
- Havanın tozlu mu temiz mi olduğu ve fanın filtre öncesi mi sonrası mı duracağı netleşir.
- Çalışma sıcaklığı ve patlayıcılık durumu gövde malzemesini belirler.
- Gürültü sınırı ve devir ayarı ihtiyacı tahrik biçimini belirler.
Salyangoz Fan Hesabı
Salyangoz fan hesabı emiş noktalarının toplam debisiyle başlar. Ardından kanal hattının basınç kaybı eklenir. Dirsek, daralma ve filtre direnci bu toplamın içine girer. Filtre kirlendikçe direnç arttığı için hesap kirli filtre değerine göre yapılır. Aksi hâlde sistem birkaç hafta içinde emiş kaybeder.
Bulunan iki değer fan eğrisi üzerinde işaretlenir. Sistem direnç eğrisiyle kesiştiği nokta gerçek çalışma noktasını verir. Motor gücü, debi ile statik basıncın çarpımının fan verimine bölünmesiyle bulunur.
Salyangoz Fan Tasarımı ve İmalatı
Salyangoz fan tasarımı tesiste yapılan ölçümle başlar. Hava sıcaklığı, toz yoğunluğu, nem ve kimyasal içerik belirlenmeden doğru çark ve gövde seçilemez.
İmalat aşamasında çark biçimi, gövde sac kalınlığı ve malzeme birlikte kararlaştırılır. Normal koşullarda siyah sac, korozyon riskinde paslanmaz çelik, dış ortamda galvanizli sac kullanılır. Üretim sonrası çarka dinamik balans uygulanır. Bu adım atlandığında rulman ömrü belirgin biçimde kısalır. Üretici seçerken balans raporunun istenmesi bu yüzden yerindedir. Salyangoz fan, endüstriyel fanlar ailesinin bir parçası olarak kanal ve filtreyle birlikte projelendirildiğinde doğru çalışma noktasında kalır.
Salyangoz Fan Montajı ve Bakımı
Salyangoz fan montajı titreşimin yapıya aktarılmasını önleyecek biçimde yapılır. Ünite takoz üzerine oturtulur ve kanala esnek körükle bağlanır. Emiş ve basma ağızlarında yeterli düz kanal mesafesi bırakılır. Fana dirsekle giren hava akışı bozar ve debiyi düşürür. Montaj sonrası dönüş yönü mutlaka kontrol edilir.
Bakımda çark yüzeyindeki toz birikimi, rulman sesi ve sıcaklığı, kayış gerginliği ve motor akımı izlenir. Artan motor akımı çoğu zaman çark kirliliğine ya da rulman sorununa işaret eder. Titreşim yükseldiğinde balans kontrolü gecikmeden yapılır. Aşındırıcı ve yoğun toz taşıyan hatlarda kontrol aralıkları kısaltılır. Projeye özel fiyat için hattın debi ve basınç bilgileriyle teklif formunu doldurabilirsiniz.
Sektöre Göre Salyangoz Fan Kanat ve Gövde Seçimi
Aynı debiyi veren iki salyangoz fan, farklı sektörlerde farklı çark ve gövde ister. Tablo en sık karşılaşılan durumları gösterir.
| Sektör | Fanın görevi | Seçimde dikkat edilen nokta |
|---|---|---|
| Ahşap işleme | Talaş ve zımpara tozu emen toz emici salyangoz fan | Toz fandan geçiyorsa düz radyal kanat, yanıcı tozda ex-proof yapı |
| Dökümhane | Filtre sonrası emiş | Yüksek basınç, kirli filtre değerine göre seçim |
| Metal işleme | Taşlama ve kaynak dumanı tahliyesi | Kıvılcım riski, fanın filtre sonrası konumu |
| Gıda ve yem | Nakil ve dolum hattı emişi | Temizlenebilir iç yüzey, gerekirse paslanmaz gövde |
| Boyahane ve kurutma | Kabin ve fırın havasının atılması | Sıcaklık, solvent buharı, orta basınç grubu |
| Atölye ve depo | Salyangoz havalandırma ile ortam havası yenileme | Alçak basınç, düşük gürültü için öne eğimli kanat |
Salyangoz Fan Fiyatlarını Belirleyen Etkenler
Sanayi tipi salyangoz fan fiyatları liste üzerinden verilmez. Teklifler arasındaki farkı aşağıdaki kalemler oluşturur.
| Etken | Fiyata etkisi | Teklifte sorulacak |
|---|---|---|
| Debi ve statik basınç | Çark çapını ve motor gücünü belirler | Çalışma noktasının fan eğrisinde nerede olduğu |
| Kanat tipi | Radyal kanat aşınmaya dayanır, geriye eğimli kanat enerji kazandırır | Havanın tozlu mu temiz mi kabul edildiği |
| Gövde malzemesi ve sac kalınlığı | Paslanmaz ve kalın sac maliyeti artırır | Gövde ve çark sac kalınlığı |
| Motor | Verim sınıfı ve ex-proof gereksinimi bedeli değiştirir | Motor verim sınıfı ve koruma derecesi |
| Tahrik biçimi | Kayış kasnak ilk yatırımda uygundur, bakım ister | Direkt akuple seçeneğinin fiyatı |
| Balans ve test | Rulman ömrünü belirler | Dinamik balans raporu verilip verilmediği |
Salyangoz Fan İçin Teklif Alırken Hazırlanacak Bilgiler
- Emiş noktası sayısı ve her noktanın yaklaşık debisi.
- Kanal uzunluğu, dirsek sayısı ve bağlı filtre tipi (örneğin jet pulse torbalı filtre).
- Toz emme fanı olarak kullanılacaksa tozun cinsi ve fandan geçip geçmeyeceği.
- Hava sıcaklığı ve ortamda yanıcı toz ya da gaz olup olmadığı; varsa ATEX fan seçeneği.
- Fanın iç ortamda mı dış ortamda mı duracağı.
- Gürültü sınırı ve invertörle devir ayarı isteği.
Salyangoz Fan Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Salyangoz fan seçerken debi ve basınç neden önemlidir?
Debi taşınan hava miktarını, basınç ise kanal direncini yenme gücünü gösterir. Aynı debiyi veren iki fan, basınç değerleri farklıysa sahada tamamen farklı sonuç verir.
Salyangoz fan motor gücü nasıl belirlenir?
Motor gücü, debi ile statik basıncın çarpılıp fan verimine bölünmesiyle bulunur. Ortam koşuluna göre koruma sınıfı, yanıcı toz ya da gaz varsa ex-proof yapı eklenir.
Salyangoz fan hangi yöne döner?
Çark, gövdedeki spiralin açılma yönünde döner ve bu yön gövde üzerindeki okla belirtilir. Ters bağlanan fan hava basar, ancak debisi beklenenin çok altında kalır.
Salyangoz fan ile radyal fan aynı şey midir?
Salyangoz fan gövde biçimini, radyal fan ise düz kanatlı çarkı tanımlar. Radyal fan da spiral gövdeli olduğu için salyangoz fan ailesinin bir üyesidir.
Sessiz salyangoz fan hangi tiptir?
Öne eğimli, sık kanatlı çark düşük devirde çalıştığı için en sessiz tiptir. Temiz havada ve ses sınırı olan alanlarda tercih edilir.
Salyangoz fanlarda bakım ne sıklıkla yapılır?
Bakım aralığı toz yüküne göre belirlenir. Çark temizliği, rulman kontrolü, kayış gerginliği ve motor akımı düzenli izlenir. Aşındırıcı ve yoğun tozlu hatlarda aralıklar kısaltılır.
- Kategori
- Endüstriyel Fanlar
- Üretim yeri
- İkitelli OSB, İstanbul
- Güncelleme












