Kartuş Filtre

Kartuş Filtre Nedir?

Kartuş filtre, endüstriyel toz toplama sistemlerinde kullanılan, pliseli (katlı) filtre medyasından üretilmiş filtre elemanıdır. Medya bir iç destek kafesinin çevresine yıldız biçiminde katlanır, iki ucu kapakla kapatılır. Bu katlı yapı sayesinde aynı hacme, düz bir torbaya göre çok daha geniş bir filtrasyon yüzeyi sığar.

Kartuş filtreler çoğunlukla jet pulse temizlemeli toz toplayıcılarda çalışır. Toz boya kabinleri, lazer ve plazma kesim tezgâhları, kaynak dumanı emiş üniteleri, kumlama kabinleri ve silo üstü filtreler en sık görüldüğü yerlerdir. Dökümhanelerden gıda ve ilaç tesislerine kadar ince tozun oluştuğu hemen her üretim alanında bu tip filtrelere ihtiyaç duyulur.

Piyasada farklı markaların farklı ölçüleri bulunur. Avrupa’da yaygın DIN normuna uygun ölçülerde üretilen kartuşlar “DIN tipi kartuş filtre” olarak da anılır. Bu sayfa hava ve toz filtrasyonunda kullanılan kartuşları anlatır; su ve sıvı arıtmada kullanılan kartuşlar ayrı bir ürün grubudur.

Kartuş Filtre Nasıl Çalışır?

Filtrasyon

Fanın çektiği tozlu hava filtre gövdesine girer ve kartuşların dışından içine doğru geçer. Toz, pliselerin dış yüzeyinde ince bir tabaka oluşturur. Temizlenen hava kartuşun içinden temiz hava odasına, oradan fan ve baca üzerinden dışarı çıkar. Yüzeyde biriken ince toz tabakası filtrasyona yardım eder; ancak bu tabaka kalınlaştıkça hava geçişi zorlaşır ve emiş düşer.

Jet Pulse Temizleme

Kartuş yüzeyindeki toz arttıkça filtrenin iki tarafı arasındaki basınç farkı yükselir. Jet pulse sisteminde patlaç valfler kartuşun içine kısa süreli basınçlı hava darbesi gönderir. Darbe medyayı dışa doğru esnetir, toz tabakası kırılır ve toz haznesine düşer. Valfleri sırayla açan zamanlayıcı için patlaç valf kontrol panosu sayfasına bakabilirsiniz.

• Kartuşlar sırayla temizlendiği için sistem durmadan çalışmaya devam eder.
• Temizleme sıklığı sabit zamanla ya da fark basıncına göre ayarlanır.
• Basınçlı havanın kuru ve yağsız olması, medyanın tıkanmaması için gereklidir.

Kartuş Filtre Çeşitleri

Kartuş filtreler bağlantı şekline, biçimine ve medyasına göre ayrılır. Yedek siparişte bu üç özelliğin mevcut kartuşla aynı olması gerekir.

Bağlantı Şekline Göre

• Flanşlı kartuş: Üst ucundaki flanşla tablaya oturur ve sıkılır. Ayrıntılar için flanşlı kartuş filtre sayfasına bakabilirsiniz.
• Kulaklı kartuş: Uç kapaktaki kulaklarla gövdedeki yuvaya kilitlenir.
• Contayla oturan kartuş: Kartuş bir germe mili ya da kapakla sıkıldığında uç kapaktaki conta sızdırmazlığı sağlar.
• Vidalı kartuş: Tablaya ya da bir adaptöre vidalanarak takılır.

Biçime Göre

• Yuvarlak (silindirik) kartuş: En yaygın tiptir, toz toplayıcıların çoğunda bu biçim kullanılır.
• Oval (elips) kartuş: Dar gövdelerde daha fazla filtrasyon alanı elde etmek için tercih edilir.
• Konik kartuş: Gaz türbini ve kompresör hava girişlerinde silindirik kartuşla çift hâlinde takılır. Bkz. konik kartuş filtre.
• Panel kartuş: Yassı ve dikdörtgen yapısıyla silo üstü ve kompakt filtrelerde kullanılır. Bkz. panel kartuş filtre.

Medyaya Göre

• Polyester: Neme ve aşınmaya karşı selülozdan daha dayanıklıdır; genel amaçlı toz toplamada kullanılır.
• Selüloz-polyester karışımı: Kuru ve ince tozlarda ekonomik bir seçenektir.
• Nanofiber kaplı medya: Yüzeydeki ince lif tabakası tozu medyanın içine girmeden tutar. Kesim dumanı gibi çok ince partiküllerde tercih edilir; bkz. lazer kesim kartuş filtre.
• PTFE (teflon) membran kaplı medya: Yapışkan ve nemli tozun yüzeyden kolay ayrılmasını sağlar. Toz boyada sık kullanılır.
• Antistatik medya: İletken lifler statik yükü gövde üzerinden toprağa aktarır. Yanıcı tozlarda kullanılır; bkz. antistatik kartuş filtre.

Kartuş Filtre Teknik Özellikleri

Kartuş ölçüleri markaya ve gövdeye göre değişir. Aşağıdaki tablo, sipariş öncesinde netleştirilen özellikleri ve bunların neye göre belirlendiğini gösterir.

Kartuş Filtre mi, Torbalı Filtre mi?

İki sistem de tozu yüzeyde tutar ve jet pulse ile temizlenir. Hangisinin seçileceğini tozun yapısı, toz yükü ve yerleşim alanı belirler.

• Kartuş filtre ince ve kuru tozlarda, orta toz yükünde ve dar alanda avantajlıdır. Geniş filtrasyon yüzeyi küçük bir gövdeye sığar, değişimi de kısa sürer.
• Torbalı filtre yoğun toz yükünde, iri ya da lifli tozda ve yüksek sıcaklıkta daha uygundur. Torbalar arasındaki geniş boşluk tozun kolay düşmesini sağlar.
• Yapışkan, nemli ya da lifli tozda kartuşun pliseleri arasında toz köprü yapabilir. Bu durumda pli aralığı geniş bir kartuş ya da torbalı sistem değerlendirilir.

Kartuş Filtre Seçiminde Dikkat Edilecekler

Aynı ölçüdeki iki kartuş, farklı tozlarda çok farklı ömür verir. Seçimde ölçünün yanında şu noktalara bakılır:

• Toz cinsi ve tane boyutu: Çok ince duman ve kesim tozu için yüzey filtrasyonu yapan nanofiber ya da membran kaplı medya gerekir.
• Nem ve yağ: Nemli ya da yağ buharlı havada selüloz içeren medya çabuk tıkanır. Su itici ya da membran kaplı medya düşünülür.
• Sıcaklık: Medyanın, uç kapak yapıştırıcısının ve contanın çalışma sıcaklığına uygun olması gerekir.
• Yanıcılık: Yanıcı ya da patlayıcı tozda antistatik medya ve topraklı gövde birlikte kullanılır.
• Hava debisi ve filtrasyon alanı: Toplam filtrasyon alanı fan debisine göre yeterli olmalıdır. Alan küçük kalırsa kartuş hızla tıkanır, basınç kaybı ve enerji tüketimi artar.
• Pli aralığı: Sık pli daha çok alan sağlar, ama yapışkan tozda pliler arasında toz birikir.

Kartuş Filtre İmalatı ve Muadil Parça Kodları

FLTS, kartuş filtreleri mevcut gövdenin ölçüsüne göre üretir. İmalatta medya pliselenir, destek kafesine yerleştirilir, uç kapaklar kapatılır ve conta takılır. Medya, kapak malzemesi ve conta, tozun ve ortamın şartlarına göre seçilir.

Başka markaların kartuşları için muadil imalat yapılır. Eski kartuşun ölçüleri, fotoğrafı ya da etiketindeki parça kodu muadil kartuşu belirlemek için yeterlidir. Muadil olarak sık sorulan kodlardan bazıları:

• Donaldson 2525115, 2626639 ve 262 5947
• P191280 ve P191281
• Ultra-Web tipi alev geciktiricili oval kartuşlar (DFO ve benzeri toplayıcılar için)

Listede olmayan bir kod için eski kartuşun etiket fotoğrafını göndermeniz yeterlidir.

Kartuş Filtre Montajı ve Bakımı

• Takmadan önce tablayı ve conta oturma yüzeyini temizleyin; eski contadan parça kalmasın.
• Kartuşu eşit sıkın. Gevşek bağlantı kenardan toz kaçırır, aşırı sıkma contayı ezer.
• Fark basıncını düzenli izleyin. Temizlemeden sonra da yüksek kalan basınç, kartuşun tıkandığını gösterir.
• Bacada toz görülürse yırtık ya da yerinden oynamış bir kartuş arayın.
• Basınçlı hava hattındaki suyu ve yağı düzenli tahliye edin; ıslak hava medyayı taşlaştırır.
• Kartuşları mümkünse aynı anda değiştirin. Eski ve yeni kartuşun bir arada çalışması havanın dengesiz dağılmasına yol açar.

Değişim aralığı toz yüküne, temizleme ayarına ve çalışma süresine bağlıdır. Sabit bir süre yerine fark basıncı ve emiş performansı izlenir.

Kartuş Filtre Fiyatını Belirleyen Etkenler

Kartuş filtre fiyatı yalnız çap ve boya göre verilmez. Fiyatı şu etkenler belirler:

• Medya tipi: nanofiber, PTFE membran ve antistatik medya standart polyesterden daha pahalıdır.
• Kartuşun çapı, boyu ve toplam filtrasyon alanı.
• Uç kapak ve destek kafesinin malzemesi.
• Bağlantı tipi ve conta.
• Sipariş adedi ve özel ölçü gerekip gerekmediği.

Ölçüleri, toz bilgisini ve adedi birlikte ilettiğinizde fiyat netleşir.