Yağ Tutucu Filtre

Yağ Tutucu Filtre Nedir?

Yağ tutucu filtre, havadaki sıvı fazdaki yağ damlacıklarını gaz akımından ayıran bir arıtma ünitesidir. Yağ sisi genellikle 1 ile 10 mikron bandında, yağ dumanı ise bir mikronun altında kalır ve bu iki fraksiyon aynı kademeyle tutulamaz.

Toz filtresinden ayrıldığı nokta temizleme yöntemidir, çünkü basınçlı hava ile silkeleme sıvı yağda işe yaramaz. Yağ ayırıcı terimi hem atık su hattındaki gres tutucular hem de hava tarafındaki bu üniteler için kullanıldığından, teklif aşamasında hangisinin kastedildiği netleştirilir.

Sanayi Tipi Yağ Tutucu Filtre Sistemleri

Sanayi tipi yağ tutucu filtre uygulamaları ev ve mutfak tipi ürünlerden farklı bir ölçekte kurgulanır. Debiler saatte binlerce metreküple ifade edilir, gövde çelik imalattır ve ünite fan, kanal, drenaj hattı ve otomasyonla birlikte çalışır.

Endüstriyel yağ tutucu üniteler iki şekilde konumlanır. Tezgâh üstü tipler kirleticiyi çıktığı noktada yakalar, merkezi tipler ise birden fazla makineyi tek kanal hattıyla toplar. Merkezi kurguda endüstriyel yağ tutucu hattının içinde yağ birikimi riski doğduğundan eğim ve drenaj noktaları baştan planlanır.

Yağ Tutucu Filtre Nasıl Çalışır?

Çalışma prensibi dört mekanizmaya dayanır. İri damlacıklar atalet etkisiyle labirent yüzeyine çarparak tutulur, ince damlacıklar elyaf yapıda yakalanır, yakalananlar koalesans yoluyla birleşip büyür ve büyüyen damlalar yerçekimiyle drenaj hattına akar.

Submikron fraksiyon için ek kademe gerekir, çünkü tek kademeli bir yağ buharı tutucu filtre bu boyutu tam yakalamaz. Elektrostatik ünitelerde partikül yüklenip zıt kutuplu plakada toplanır, santrifüj ünitelerde ise merkezkaç kuvveti yağı tambur duvarına savurur. Temizlenen hava ortama geri verilecekse hattın sonuna yüksek verimli bir son kademe eklenir.

Yağ Tutucu Filtre Çeşitleri

Kademe seçimi yağ yüküne, damlacık boyutuna ve istenen çıkış verimine göre yapılır. Dört tip endüstriyel uygulamaların neredeyse tamamını karşılar.

Metal Kaset Yağ Tutucu Filtre

Alüminyum ya da paslanmaz labirent kanatlardan oluşan ön kademe tipidir ve iri damlacıkları atalet etkisiyle tutar. Yıkanabilir olduğu için işletme maliyeti düşüktür.

Submikron verimi sınırlı olduğundan tek başına değil ince kademenin önünde kullanılır. Endüstriyel mutfak davlumbazları ve yüksek yağ yüklü hatlarda ilk tercih bu tiptir.

Elektrostatik Yağ Buharı Filtresi

Yağ buharı filtresi olarak elektrostatik tip, partikülü yüksek gerilim altında yükleyip toplama plakasında tutar. Basınç kaybı düşük olduğundan enerji tüketimi avantajlıdır ve plakalar yıkanıp tekrar kullanılabilir.

Buna karşılık yatırım maliyeti yüksektir ve plaka kirlendikçe verim düşer. Düzenli yıkama programı uygulanmayan ünitelerde performans kısa sürede beklenenin altına iner.

Koalesan Yağ Tutucu Filtre

Cam elyafı ya da sentetik derinlik ortamından oluşan bu tip, ince damlacıkları yakalayıp birleştirerek drenaja akıtır ve yağ sisi için en yaygın endüstriyel çözümdür.

Yağ buharı tutucu filtre ihtiyacının bulunduğu CNC ve taşlama hatlarında standart kademedir. Eleman doyduğunda yıkanmaz, değiştirilir, bu yüzden sarf planı yatırım kararının parçasıdır.

Santrifüj Yağ Buharı Filtresi

Yüksek devirde dönen tambur, yağı merkezkaç kuvvetiyle duvara savurarak havadan ayırır. Kendi kendini temizlediği için tıkanmaz ve yüksek yağ yükünde kesintisiz çalışır.

Submikron fraksiyonu tek başına tam tutmadığından ince bir son kademeyle birlikte kurulur. Yoğun yağ üreten hatlarda bu tip bir yağ ayırıcı sarf tüketimini belirgin şekilde düşürür.

Yağ Tutucu Filtre Sisteminin Bileşenleri

Sistem tek bir gövdeden değil, birlikte çalışan beş ana gruptan oluşur.

• Emiş davlumbazı ya da kabin bağlantısı, kirleticiyi çıktığı noktada yakalar

• Kademeli filtre grubu, ön tutucu, koalesan eleman ve gerekirse yüksek verimli son kademeden oluşur

• Fan ve emiş ünitesi, hesaplanan debiyi ve basınç kaybını karşılayacak güçte seçilir

• Yağ drenaj hattı ve toplama kabı, biriken sıvıyı kesintisiz tahliye eder ve geri kazanıma imkân tanır

• Gövde ve sızdırmaz kanal hattı, yağ akışına uygun eğimle imal edilir

Bileşenlerden birinin eksik hesaplanması sistemin tamamını etkiler. Yetersiz seçilen endüstriyel fan davlumbazdaki yakalama hızını düşürür, eğimsiz bırakılan kanal ise yağın yatay hatlarda birikmesine yol açar.

Yağ Tutucu Filtre İmalatı ve Projelendirme

Projelendirme saha ölçümüyle başlar. Her kaynağın debisi, havadaki yağ yükü, damlacık boyutu dağılımı ve sıcaklığı belirlenir, ardından kanal güzergâhı ve kademe sayısı çıkarılır.

Kullanılan sıvının tipi tasarımı doğrudan değiştirir. Su bazlı emülsiyonla çalışan tezgâhlarda havaya yağ ve su birlikte taşındığı için yağ ve su tutucu filtre kurgusu gerekir, düz yağ kullanan hatlarda ise tek fazlı çözüm yeterli olur. İmalat kapsamı ve kademe seçimi teklif aşamasında kalem kalem netleştirilir.

Yağ Tutucu Filtrelerin Kullanım Alanları

Endüstriyel yağ tutucu üniteler, yağ sisi ya da yağlı duman üreten her hatta kullanılabilir. Uygulamaya göre değişen şey yağ yükü ve buna bağlı kademe yapısıdır.

Uygulama bazlı eşleştirmeler başlangıç noktasıdır. Sıcaklık, çalışma rejimi ve sıvı tipi farklıysa seçilen kademe de değişir, bu nedenle hat planı fabrika havalandırma sistemleri kapsamıyla birlikte değerlendirilir.

Yağ Tutucu Filtre Fiyatları

Yağ tutucu filtre fiyatları için tek bir liste rakamı verilemez, çünkü her ünite tesisin kendi verilerine göre boyutlandırılır. Aynı debide çalışan iki tesiste yağ yükü ve kademe sayısı farklıysa bedel de birbirinden ayrışır.

Fiyatı belirleyen kalemler toplam hava debisi, kademe sayısı, koalesan eleman yüzey alanı, gövde malzemesi, fan motor gücü ve kanal metrajıdır. Elektrostatik kademe gerektiğinde yüksek gerilim ünitesi, geri kazanım planlandığında ise drenaj hattı yatırıma eklenir. Yağ tutucu filtre fiyatları değerlendirilirken sarf tüketiminin yıllık maliyeti de hesaba katılır.

Yağ Tutucu Filtre Seçerken Nelere Dikkat Edilmelidir?

Yanlış boyutlandırılmış bir ünite hem ortam havasını temizleyemez hem de sarf tüketimini kalıcı olarak yükseltir. Seçim aşamasında sekiz başlık belirleyici olur.

• Hava debisi, ünitenin boyutunu belirleyen ilk ve en kritik veridir

• Yağ yükü, birim havadaki yağ miktarı kademe sayısını ve eleman ömrünü tayin eder

• Damlacık boyutu, submikron fraksiyon varsa tek kademe yeterli olmaz

• Sıvı tipi, su bazlı emülsiyonla çalışan hatlar yağ ve su tutucu filtre kurgusu gerektirir

• Çalışma sıcaklığı, sıcak hatlarda filtre öncesine soğutma kademesi gerekir

• Çıkış verimi, temizlenen hava ortama geri verilecekse yüksek verimli son kademe eklenir

• Drenaj ve geri kazanım, tutulan yağın tahliyesi ve prosese dönüşü baştan planlanır

• Yangın güvenliği, kanal ve gövdede biriken yağ tutuşabilir malzeme olarak değerlendirilir

Bu başlıklar birbirine bağlıdır, tek bir kalemde yapılan eksik hesap doğru seçilmiş diğer bileşenlerin performansını da düşürür. Koku ve gaz bileşeni de söz konusuysa hatta sulu filtre ya da aktif karbon kademesi ayrıca değerlendirilir.

Yağ Tutucu Filtre Montajı ve Bakımı

Montajda kanal eğimi belirleyicidir. Yağ aşağı akacak şekilde eğim verilir, alçak noktalara drenaj konur ve gövdenin en alt seviyesine tahliye vanası yerleştirilir. Eğimsiz bırakılan yatay hatlar yağ biriktirir, bu birikim hem emiş verimini düşürür hem de yangın riski oluşturur.

Bakımın temeli basınç farkı takibidir. Metal kasetler periyodik olarak yıkanır, elektrostatik plakalar sökülüp temizlenir, filtre kartuşları ve koalesan elemanlar ise doyduğunda değiştirilir. Yağ toplama kabının boşaltılması ve kanal içi birikimin temizlenmesi de kontrol listesinde yer alır.